KHÁCH SẠN Ở HÀ NỘI GIÁ NGẤT NGƯỞNG - CHẤT LƯỢNG "VÀNG THAU LẪN LỘN"

Mới đầu năm 2006 nhưng theo KS Hilton, giá phòng KS 5 sao ở Hà Nội năm nay trung bình ở mức 185 USD/ngày trong khi đó năm 2005, giá chỉ 140 USD. Không chỉ Hilton mà hầu như tất cả các KS ở Hà Nội đã tăng giá 10 - 12%, mặc dù còn mấy tháng nữa mới đến mùa du lịch cao điểm.


Vang mãi điệp khúc thiếu phòng

Chị Nguyễn Thị Hạnh Dung (Quản lý kinh doanh KS Rex Sài Gòn) cho biết: "Đầu tháng 3, tôi ra Hà Nội công tác mà thuê phòng đã rất khó khăn, ít nữa có hội nghị APEC, không biết phòng ốc ở Hà Nội còn thiếu thốn đến đâu?".

Vài năm gần đây, mỗi năm lượng khách quốc tế đến Hà Nội tăng bình quân 30- 40%, hiện tượng thiếu phòng KS trước đây chỉ xảy ra vào những mùa cao điểm thì giờ đã xảy ra ở hầu hết các tháng. Theo Sở Du lịch Hà Nội, hiện Hà Nội có khoảng 430 cơ sở lưu trú du lịch với 12.500 phòng, trong đó có khoảng 9.000 phòng đã được xếp hạng. Năm 2005, Hà Nội đón 1,1 triệu lượt khách quốc tế, công suất sử dụng phòng đạt hơn 70%, thậm chí có những thời điểm đạt 100%.

Theo quy hoạch tổng thể của ngành du lịch Hà Nội, vào năm 2010, sẽ có khoảng 1,6- 1,8 triệu lượt khách quốc tế đến Hà Nội. Như vậy, khi đó Hà Nội phải có ít nhất trên 10.000 phòng KS từ 3 sao trở lên, đây thực sự là một thách thức lớn. Năm 2006, mặc dù theo dự kiến sẽ có thêm 600 phòng KS đạt tiêu chuẩn 3- 5 sao nhưng vẫn không đủ nhu cầu. Nhiều KS đã phải từ chối 50% lượng khách đăng ký.

Đã thế, việc đầu tư xây dựng KS cao cấp ở Hà Nội lại rất hạn chế. Các KS cao sao ở Hà Nội như Hilton, Sheraton, Sofitel Plaza, Melia... luôn luôn đông khách và đã nhiều lần phải từ chối khách du lịch. Sở dĩ các KS cao sao luôn đắt khách vì phù hợp với yêu cầu của khách du lịch có khả năng chi trả cao (Hàn Quốc, Nhật Bản...) đang đến Hà Nội ngày càng tăng, còn các KS 1- 2 sao chủ yếu chỉ phục vụ cho khách Việt kiều, khách ba lô.

Điều đáng nói là tình trạng cháy phòng ở Hà Nội đã diễn ra nhiều năm nhưng các DN chưa hề nhận được sự cảnh báo của các cơ quan chức năng. Hà Nội cũng chưa có những chiến lược quy hoạch KS lâu dài. Sở Du lịch Hà Nội thanh minh: Tốc độ tăng trưởng khách quốc tế quá nhanh khiến ngành du lịch không kịp trở tay. Thêm vào đó, vốn để xây một KS cao sao quá lớn, DN trong nước không đủ sức trong khi các nhà đầu tư nước ngoài còn e ngại do chưa có cơ chế khuyến khích hợp lý. Để xây dựng một KS 4- 5 sao cần hàng chục triệu USD nhưng 20-30 năm sau mới thu hồi được vốn. Trong khi đó, cũng bằng số vốn này, với dự án xây nhà cao cấp cho thuê hoặc để bán, nhà đầu tư thu hồi vốn chỉ trong vòng 2- 3 năm. Được biết, Hà Nội đang dự kiến xây dựng 3 khu KS cao cấp ở bắc Linh Đàm, quận Hoàng Mai và phía bắc đầm Vân Trì. Tại mỗi nơi sẽ xây dựng tổ hợp KS đa chức năng gồm: KS cao cấp, biệt thự cho thuê kết hợp khu nghỉ dưỡng sinh thái. Thế nhưng, không biết bao giờ các dự án này mới được triển khai?

Doanh nghiệp du lịch ăn đong

Việc giá phòng KS tăng sớm khiến nhiều DN lữ hành phải lao đao trong việc thực hiện các hợp đồng ký từ trước. ông Lưu Đức Kế, Giám đốc chi nhánh Công ty du lịch Bến Thành tại Hà Nội cho biết: Công ty hiện đang phải đi gom từng phòng một. Đây cũng là tình trạng chung của những DN lữ hành quốc tế, thường xuyên đón khách châu âu với hợp đồng ký với đối tác trước 1- 2 năm.

Thông thường, chương trình và giá tour (trong đó có giá phòng, giá vé máy bay) đã được DN chào hàng và ký hợp đồng từ trước nên khi khi giá phòng tăng đột biến, DN không kịp trở tay. Để đón được khách và đảm bảo lợi nhuận, DN buộc phải tăng giá hoặc giảm chất lượng dịch vụ. Nếu tăng giá, DN rất dễ bị phạt và khách hủy tour, thiệt hại sẽ rất lớn vì vé máy bay đã đặt. Còn nếu giảm chất lượng dịch vụ thì lại càng nguy hiểm hơn, thậm chí sẽ làm khách "một đi không trở lại". Ngô Lan Phương, Trung tâm lữ hành quốc tế Kim Liên lo lắng: Rất có thể cuối năm nay, thiếu phòng sẽ làm Trung tâm thiệt hại tới 2-3 tỷ đồng.

Ông Lưu Đức Kế than thở: Thiếu phòng khiến nhiều điểm đến Hà Nội bị hủy bỏ, DN buộc phải tìm cách đưa khách đến các điểm đến quanh Hà Nội. Ví dụ, chương trình mà Vietnam Airline và một số công ty lữ hành quốc tế xây dựng là Hà Nội-Hạ Long- Xiêmriệp, nhưng do thiếu phòng, khách tới Hà Nội đã phải chuyển thẳng xuống Hạ Long và sau đó đi Xiêmriệp luôn.

Chị Phương Nga, trưởng phòng thị trường Saigontourist chi nhánh Hà Nội cho biết: "Số lượng phòng đã ít, nhưng các KS chỉ giành một số phần trăm phòng nhất định cho du lịch nên các công ty lữ hành càng gặp khó khăn. Thậm chí, nhiều KS thấy thế đã nâng giá phòng cao hơn hợp đồng rất nhiều mà các công ty lữ hành đành cắn răng chịu. Đấy là chưa kể nhiều KS được xếp loại là 3-4 sao nhưng thực chất không đạt tiêu chuẩn". ông Nobu Taka Ishiure, Chủ tịch Chi hội du lịch Châu á- Thái Bình Dương tại Nhật Bản nói: "Người Nhật đi du lịch thường muốn được hưởng dịch vụ tốt hơn ở nhà, song nhiều KS ở Việt Nam chưa đáp ứng được điều này, các dịch vụ của KS ở đây còn quá thiếu"...

Không chỉ có vậy, hiện nay rất nhiều cơ sở lưu trú du lịch (CSLTDL) ở Hà Nội đang nằm "ngoài vòng quản lý", ví dụ như nhà khách của các bộ, ngành, KTX sinh viên, tàu thuyền di động sử dụng làm cơ sở lưu trú... Lý do là các loại hình CSLTDL mới ra đời này chưa nằm trong danh sách quản lý của Nghị định 39/2000/NĐ-CP. Chính điều này dẫn tới một bất cập nữa của các CSLTDL: Thiếu tiêu chuẩn xếp hạng.

Hiện mới chỉ có tiêu chuẩn xếp hạng KS (theo sao), trong khi thực tế không phải loại hình cơ sở lưu trú nào cũng xếp hạng theo sao. Rất nhiều loại hình cơ sở lưu trú mới (làng du lịch, khu căn hộ du lịch)... chưa có tiêu chuẩn xếp hạng. Năm 2005, toàn quốc có khoảng gần 6.000 cơ sở lưu trú, trong đó mới có 2.575 cơ sở lưu trú được xếp hạng với 72.458 phòng (chiếm gần 50% tổng số cơ sở lưu trú). Ngay cả tiêu chuẩn xếp hạng khách sạn, sau 5 năm thực hiện, đã đến lúc phải nâng cấp do đã có sự phát triển cả về số lượng, chất lượng lẫn chủng loại KS và các dịch vụ trong khách sạn.

Điều đáng nói là trong lúc hệ thống tiêu chuẩn xếp hạng các CSLTDL chưa được hoàn thiện thì các chế tài xử phạt các cơ sở vi phạm vẫn còn thiếu và yếu. Hầu hết các vi phạm chỉ bị xử phạt vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, nhiều CSLTDL vui vẻ nộp phạt rồi lại tiếp tục vi phạm. Nhiều cơ sở lưu trú đạt tiêu chuẩn không làm hồ sơ đăng ký xếp hạng, hoạt động theo mô hình nhà nghỉ để trốn thuế. Ngược lại, một số cơ sở lưu trú đã tự "nâng sao" của cơ sở mình để đánh lừa khách du lịch.

Gắn sao để quản lý chất lượng

Trên thực tế, không phải KS 3 sao nào cũng đạt công suất sử dụng phòng cao, nhất là các khách sạn, nhà khách thuộc các bộ. Nếu cải tạo tốt, đây sẽ là điểm lưu trú cao cấp không chỉ phục vụ cho APEC mà còn phục vụ khách du lịch. Tuy nhiên, không hiểu sao các KS này dường như vẫn đứng ngoài cuộc chơi, không chịu nâng cấp, dẫn đến tình trạng vừa thiếu vừa thừa như thời gian qua.

Để quản lý chất lượng khách sạn, theo bà Nguyễn Phương Anh (Phó Vụ trưởng Vụ Khách sạn, Tổng cục Du lịch) sắp tới, Tổng cục Du lịch sẽ bổ sung vào danh sách quản lý nhiều loại hình lưu trú mới như: KS nghỉ dưỡng; nhà ở cho thuê lưu trú du lịch; nhà khách của các bộ, ngành, UBND tỉnh, thành phố (nếu có đăng ký kinh doanh lưu trú du lịch); ký túc xá sinh viên vào mùa nghỉ hè có đăng ký kinh doanh lưu trú du lịch... Đồng thời, hệ thống chỉ tiêu xếp hạng các loại hình cơ sở lưu trú du lịch cũng được hoàn thiện, bổ sung những tiêu chuẩn mới phù hợp cho từng loại CSLTDL. Tiêu chuẩn xếp hạng KS cũng sẽ được sửa đổi cho phù hợp, chú trọng đến một số loại hình dịch vụ mới trong khách sạn.

Đặc biệt, Tổng cục Du lịch sẽ quy định việc gắn biển hiệu từng loại, hạng cơ sở lưu trú du lịch. Nội dung ghi trên biển hiệu của cơ sở lưu trú du lịch là loại khách sạn, làng du lịch đạt tiêu chuẩn 1- 5 sao, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch đạt hạng cao cấp theo mẫu quy định; loại biệt thự du lịch, căn hộ du lịch, bãi cắm trại du lịch, nhà nghỉ du lịch hoặc nhà dân có phòng cho khách du lịch thuê đạt tiêu chuẩn kinh doanh lưu trú du lịch theo mẫu quy định. Chất liệu, kích thước, màu sắc, kiểu chữ... của bảng hiệu cũng được quy định cụ thể. Nhờ các biển hiệu này mà khách du lịch có thể lựa chọn CSLTDL phù hợp với nhu cầu của mình. Nếu những vấn đề này được thực hiện, chắc chắn tình trạng thiếu phòng và chất lượng phòng "vàng thau lẫn lộn" trong thời gian qua sẽ phần nào được chấn chỉnh. Type rest of the post here